Ο Μπούσουλας του Πρωτοετή





Διαβάστε στο
* Δωρεάν Υπηρεσίες 
από το PNEVMA.GR
* Τα νέα του ΠΝΕΥΜΑτος
* Συχνές ερωτήσεις για το PNEVMA.GR
* Απόψεις των φοιτητών για το περιοδικό της Φιλοσοφικής
* Μορφές που απεικονίζονται στο λογότυπο
* Γλωσσικά ζητήματα και διαξιφισμοί
* Τι έτος έχουμε;
* Ορθοπεδικός ή ...Ορθοπ-αι-δικός;
* Πώς γράφουμε διπλωματική εργασία
* Οι λόγοι Ζολώτα στην "αγγλική"
* Αλβανικές μεταναστεύσεις
* Σχέσεις Λογοτεχνίας-Ιστορίας
* Από ανέκαθεν ήθελα να ξαναεπαναλάβω ότι...
* Greeklish: η χαρά του ανορθόγραφου
* Γλωσσικά ζητήματα και διαξιφισμοί
Πείτε το α(λ)λα …ελληνικά.

Ευχαριστούμε:

- τη Μαρία για τις λέξεις που μας έστειλε

- το Φειδία και τη Σοφία για τις πολύ ενδιαφέρουσες προτάσεις και τις εύστοχες παρατηρήσεις τους.

Αν έχετε κάποια πρόταση/ιδέα για κάποια ξενική λέξη; 
τότε επικοινωνήστε με το PNEVMA.GR


(Για τις λέξεις στιλός, από ανέκαθεν και ξαναεπαναλαμβάνω βλ. παρακάτω)


Πριν από λίγο καιρό ξεκίνησα μια μικρή προσπάθεια: όπου έβρισκα ξενικό όρο που μου ηχούσε "βαρβαρικός" και δύσπεπτος τον σημείωνα και προσπαθούσα μετά να σκεφτώ κάποιον αντίστοιχο ελληνικό. Οι λέξεις που συγκέντρωσα είναι ελάχιστες. Όσο για τις ελληνικές αντιστοιχήσεις που προτείνω, ίσως να είναι μην είναι εύστοχες, πιθανόν να υπάρχουν καλύτερες ιδέες. 

Σίγουρα θα υπάρξουν κάποιοι που θα ειρωνευτούν αυτήν την προσπάθεια. Είναι πολύ πιθανόν το "μανικιούρ" να είναι πιο περιεκτικό και εύστοχο (ή συνηθισμένο;) από το "ονυχοκομία", έστω, όμως, και η απλή γνωριμία μας με μία άλλη λέξη είναι κέρδος, γιατί μας κάνει να αντιλαμβανόμαστε διαφορετικούς τρόπους παραγωγής λέξεων και να ευρύνουμε τον ορίζοντα της σκέψης μας. Το "barcode" όμως είναι άραγε πιο πετυχημένο από το "ραβδοκώδικας"; Το "web page" πιο περιεκτικό από το "ιστοσελίδα"; Ή μήπως απλά οι "trendy" ξενικοί όροι αγγλοσαξοκαθιερώθηκαν;

Είμαι υπέρ του να μιλάμε άπταιστα Αγγλικά. Όταν, όμως, μιλάμε τη μητρική μας, γιατί να μη μιλάμε και άπταιστα Ελληνικά; Γιατί πρέπει να μιλάμε αγγλοσαξοελληνικά;

Εξάλλου, είναι γεγονός ότι η γλώσσα μας κατακλύζεται καθημερινά από χιλιάδες ξενικές λέξεις. Αυτό ανέκαθεν γινόταν και εξακολουθεί να γίνεται στα πλαίσια της ανανέωσης μιας γλώσσας και είναι απολύτως θεμιτό.  Άρα, κάποιες λέξεις σίγουρα θα ενσωματωθούν στο λεξιλόγιό μας. Δεν έχουμε να ανησυχούμε μήπως "ξεμείνουμε" από ξένες λέξεις. Τουλάχιστον, ας προσπαθήσουμε να μην οδηγούμαστε σε υιοθέτηση λέξεων με τρόπο μιμητικό αλλά να θέτουμε κριτήρια για την ενσωμάτωση στη γλώσσα μας των πλέον κατάλληλων ξενικών όρων.

Στην τελική, γιατί να είναι trendy να υιοθετούμε άκριτα όποιον ξενικό όρο μας ξεφουρνίζουν οι κ.κ. διαφημιστάδες και καναλάρχες στην τηλεόραση, και να μην αντλούμε λέξεις από το αστείρευτο θησαυροφυλάκιο της αρχαίας, της μεσαιωνικής και των άλλων σταδίων ή μορφών της ελληνικής γλώσσας, όπως οι διάφορες τοπικές διάλεκτοι ή και αυτή ακόμη  η καθαρεύουσα; Κανείς ως τώρα δεν είχε την τόλμη να πάρει με τις (σάπιες) τομάτες την "καθηγήτρια φωνητικής" που πετάει το τελικό σποτ-κατακλείδα "You can be a star" αν και απευθύνεται σε Έλληνες! Πολλοί από μας, όμως, σπεύδουν να χλευάσουν ανθρώπους - σαν το Γ. Τζανετάκο για παράδειγμα - που δε ντρέπονται να χρησιμοποιήσουν μία αρχαία λέξη ή ένα ρητό μέσα στο λόγο τους. Είναι γεγονός, λυπηρό γεγονός ότι κι αυτή ακόμη η γλώσσα μας είναι - δυστυχώς - ξένη γλώσσα για τους περισσότερους από μας τους νεοέλληνες...



Τρία διλήμματα (και ένα μαργαριτάρι)

(Στο σημείο αυτό εκφράζονται προσωπικές εκτιμήσεις του γράφοντος, ο οποίος τυγχάνει μη ειδικός και γι' αυτό οι εξηγήσεις δίνονται με τρόπο απλουστευτικό και καθόλου επιστημονικό. Παρακαλώ, όσοι είναι ειδικοί να μου συγχωρήσουν αυτήν την αδυναμία).


Ο στιλός ή το στιλό;  Το ίδιο είναι. Το γεγονός ότι μας ξεφεύγει και λέμε ο στιλός σημαίνει ότι η γλώσσα μας αποδέχεται πιο εύκολα τη λέξη σε αρσενικό γένος. Συμπέρασμα: Γιατί να (κατα)πιεζόμαστε; Ο στιλός μου είναι Pilot και σε όποιον αρέσει...

Να το ξαναεπαναλάβω;  Ναι. Και μια και δυο και τρεις φορές. Διότι με το πέρασμα των χρόνων έχουμε χάσει πλέον την αίσθηση της επανάληψης που δηλώνει το "επανα < επί + ανά" και ασυναίσθητα προσθέτουμε το νεοελληνικό δηλωτικό της επανάληψης, το "ξανά". Άρα, όχι μόνο να το ξαναεπαναλάβουμε αλλά και να το ξανα-μανα-επαναλάβουμε, μέχρι να πάψουμε να κοκκινίζουμε κάθε φορά που το λέμε. Διότι δεν είναι λάθος.

Από ανέκαθεν έκανα λάθος το ...ανέκαθεν:  Εγώ όχι. Μια ζωή θυμάμαι τον εαυτό μου να φτάνει στο τσακ να πει "από ανέκαθεν", όμως την τελευταία στιγμή επενέβαινε η ψυχαναγκαστική libido του πωρωμένου τριτοδεσμίτη και απέτρεπε το ρεζιλίκι. Όσοι όμως δεν ανήκετε στο κλαμπ των Φιλοσοφικάριων δεν έχετε λόγους να ανησυχείτε. Ισχύει ότι και με το "ξαναεπαναλαμβάνω": οι νεοέλληνες δε θυμόμαστε πλέον ότι για τους προγόνους μας η κατάληξη "-θεν" σήμαινε την προέλευση και την από τόπο κίνηση,  και γι' αυτό προσθέτουμε το "από" στην αρχή της φράσης.

Η διεθνή τρομοκρατία...  δεν πιάνει μία μπροστά στην τρομοκρατία την οποία υφιστάμεθα από ορισμένους "ειδικούς" που μας βομβαρδίζουν με τα μαργαριτάρια τους. Σε τηλεοπτική συζήτηση για το τρομοκρατικό χτύπημα στη Μαδρίτη,  διάσημη διεθνολόγος (ή "τρομοκρατολόγος" σύμφωνα με τον εύστοχο νεολογισμό του συντονιστή της εκπομπής) είπε τουλάχιστον 4 φορές τη φράση "η διεθνή τρομοκρατία". Η εν λόγω διεθνολόγος, κάτοχος τουλάχιστον διδακτορικού τίτλου παρακαλώ, δεν είχε ποτέ υποψιαστεί ότι το επίθετο στην ονομαστική είναι: η διεθνής. Εκτός κι αν η συγκεκριμένη διεθνολόγος είναι ...αλλοεθνή




Λέξεις

? : ;
[αυτό σημαίνει ότι αξίζει να υπενθυμίσουμε στον φίλτατο νεοέλληνα (μη εξαιρουμένου του υποφαινομένου) ότι το "?" είναι το ερωτηματικό της αγγλικής γλώσσας. Το αντίστοιχο ερωτηματικό της ελληνικής (τα τελευταία 2.800 χρόνια) είναι: ";". Αν και φοβάμαι ότι σε λίγα χρόνια κανείς δεν θα θυμάται το ελληνικό ερωτηματικό]  

assembly line:
ταινιόδρομος

ασανσέρ:
ανελκυστήρας

best seller:
ευπώλητο (από το Βήμα της Κυριακής)

badminton:
αντιπτέρηση

barcode:
γραμμοκώδικας (ραβδοκώδικας)

blockbuster: υπερπαραγωγή

container: εμπορευματοκιβώτιο

face control: φυσιογνωμικός έλεγχος

internet: διαδίκτυο

graffiti: τοιχογράφημα, ακιδογράφημα

jet lag: βιοαπορρύθμιση

jimmy jib:
γερανός κάθετης λήψης

λαμπατέρ:
ανταυγαστήρας *

leasing:
(οικονομ.) χρησιδανεισμός, χρηματοδοτική μίσθωση

μανικιούρ: ονυχοκομία

multimedia: πολυμέσα

ομπρέλα: αλεξιβρόχιο 

prime time: ώρα τηλεοπτικής αιχμής

rafting: ποταμοδρομία

σερφάρω: δικτυοδρομώ (=κυματοδρομώ στο διαδίκτυο)

soundtrack: [ ??? ] * * 

trendy: δημοφιλής, υπέροχος, φανταστικός, μοδάτος (οτιδήποτε εκτός από trendy! Έλεος πια με αυτό το trendy! Μα, τέλος πάντων δεν καταλαβαίνουν οι κ.κ. διαφημιστάδες ότι μας κούρασαν με το "trendy";)

web page: ιστοσελίδα

 


Κώστας Π.



*
Η ξενικής προέλευσης λέξη είναι πολύ εύστοχη. Η ελληνικής προέλευσης  λέξη προτείνεται, απλώς για να βλέπουμε διαφορετικές δυνατότητες έκφρασης του ίδιου αντικειμένου.  

* * Όπου υπάρχουν αγκύλες αναζητείται αντίστοιχη ελληνική λέξη









o

Είσαι φοιτητής της Φιλοσοφικής;
o Έχεις ταλέντο στο γράψιμο;
o

Έχεις χρήσιμο υλικό για τους συμφοιτητές σου;


Παροικιακός Ελληνισμός

Δ Ω Ρ Ε Α Ν     Α Γ Γ Ε Λ Ι Ε Σ
-
Πτυχιούχος της Φιλοσοφικής παραδίδει φιλολογικά μαθήματα
- Σε μαθητές Γυμνασίου - Λυκείου παραδίδονται όλα τα φιλολογικά μαθήματα & αγγλικά. 


Διαδικτυακή Πύλη για τους Φοιτητές της Φιλοσοφικής
© Copyright 2003-2005